Communiceren met onze trouwe viervoeter. Waarom is dat zo makkelijk nog niet?

 
Communiceren met je paard
 

De basisvoorwaarden voor een goede communicatie zijn het begrijpen van je paard en jezelf. Alleen dan kan er een wederzijdse vriendschap ontpoppen waarbij je samen kunt communiceren op basis van respect en vertrouwen. Met deze voorwaarden kun je een route afleggen om met elkaar te kunnen groeien. Ik zeg ‘route’, omdat in feite het eindresultaat niet interessant is, maar wel de weg die je samen aflegt. Als trainer ben je als het ware een reiziger die traag wandelt en dan sta je nog regelmatig stil. Want tijdens deze reis zullen er regelmatig wijze lessen voorbijkomen, alles met ups en downs. Obstakels die ons laten frustreren, waar we onzeker over worden of misschien zelfs ook angstig. Maar hoe hard sommige lessen ook kunnen zijn, als je de boodschap hebt begrepen kan je er achteraf dankbaar om zijn. Je gaat het roer pas omgooien als je daar in uitgedaagd wordt. 

De kracht van de combinatie ‘paard en trainer’ zit niet in een bepaalde methode. Respect en vertrouwen kunnen we niet afdwingen door alleen een bepaalde methode te volgen.
Ik kan iedere avond een 5 sterren maaltijd voor mijn man op tafel zetten, maar als ik niet werkelijk kan zien zien wat hij nodig heeft en kan voelen wat mij gelukkig maakt, dan zal deze relatie geen stand houden. Als je elkaar begrijpt, dan zijn je kookkunsten niet belangrijk. 

Elkaar begrijpen, waarom is dat zo lastig?

Een methode volgen is een hulpmiddel, maar om ervoor te zorgen dat het paard jou begrijpt en jij het paard, is er zoveel meer nodig. Om tot een eenheid, ik zou bijna zeggen ‘gelijkwaardigheid’ te komen, is inzicht in de unieke eigenheid van het paard en inzichten in jezelf het aller belangrijkste. Wij en het paard, we zijn twee verschillende wezens uit twee verschillende werelden. Je hebt vast wel eens iemand horen zeggen: “Je hebt aan één leven niet genoeg om te leren paardrijden.” Dit is niet om dat we niet in één leven een techniek onder de knie kunnen krijgen, maar omdat we van twee werelden één wereld moeten maken. 

Het paard versus de mens

De buitengewone sociale intelligentie van het paard en zijn enorme aanpassingsvermogen maken het paard zo bijzonder voor ons. Neem alleen al het feit hoe zij samen in een kudde kunnen leven. Ze sparen hun krachten voor dingen die werkelijk belangrijk zijn voor de kudde en voor hun zelf. De manier waarop ze met elkaar communiceren is uiterst subtiel en weloverwogen, in de meeste gevallen ontgaat ons het gesprek tussen paarden onderling. Zo klein kan hun non-verbale communicatie zijn. Wij daarintegen overspoelen het paard met aanwijzingen. Het paard is constant bezig met onze, vaak tegenstrijdige, bedoelingen te analyseren. Als we het paard langdurig overschreeuwen met onze aanwijzingen, dan kan hij uiteindelijk niet veel meer dan apathisch toekijken en uitvoeren wat van hem verlangd wordt. 

Communicatie is de sleutel tot succes, dat weten we allemaal. Als de communicatie stagneert dan raken we uit onze flow, is er geen natuurlijke samenwerking meer en beland je in een spiraal van beperkingen en obstakels. Onrust, onvrede, onbegrip en conflicten zijn mede het gevolg van een slechte communicatie.
Leren luisteren is een voorwaarde om goed te communiceren. Mede daarom is de taal van het paard zo interessant voor ons. Ook als we in het dagelijks leven niets met paarden te doen hebben, kan de taal van het paard ons vele inzichten geven. 

Er zijn drie manieren waarop wij communiceren: 

  • visueel
  • vocaal  
  • verbaal 

Onder visueel verstaan we onze houding, onze gezichtsuitdrukking en de manier waarop we ademhalen. Dit vertegenwoordigt maar liefst 55% van onze gehele communicatie. Vocaal is het tempo en de toon waarmee we praten, dit is gemiddeld 38% van onze communicatie. En 7% van onze communicatie is verbaal en bestaat uit woorden. Dus voor 7% kan het paard ons daadwerkelijk niet verstaan! Het paard krijgt dus meer informatie binnen via onze lichaamstaal dan we beseffen. Hij ziet hoe iemands beleving is op dat moment, de manier waarop iemand zijn eigen werkelijkheid interpreteerd en hoe hij dat verwerkt. Zeer waardevolle informatie dus, want alleen woorden kunnen liegen. 

Het paard is voor ons een waardevolle leermeester omdat het paard geen innerlijke stem heeft zoals wij die hebben. Hij heeft geen stemmetjes in zijn hoofd die allerlei scenario’s en waanideeen bedenken. Nee, het paard voelt. Hij vertrouwd op zijn intuitie zonder daar over na te denken. Al 30 miljoen jaren is het paard het prooidier bij uitstek. Daardoor is het instictief voelen zo gesensibiliseerd, dat het paard ieder gebaar, beweging en blik van zijn kuddegenoot kan lezen. Dat het paard zo scherp is in non-verbale communicatie heeft te maken met zijn rechter hersenhelft functie. Dat is een grote tegenstelling met ons, want onze linker hersenhelft werkt over het algemeen harder. Het gebied waarmee we beredeneren, logisch nadenken en waar ons ego gevormd wordt. Wij zitten vast in een wereld van mentale abstracties, concepten, beeldvormingen, in een wereld van denken en presteren. Kortom; onze linker hersenhelft draait overuren. Vaak zijn we al te ver verdwaald in ons doen van alle daagse dingen, we zitten vast in een web van ingewikkelde gedachten en patronen. Willen we een worden met ons paard, dan is het noodzakelijk om onze rechter hersenhelft meer te ontwikkelen. 

In onze rechter hersenhelft liggen onze intuitieve en non-verbalen krachten. Dat is waar het paard ons naar toe dwingt. Stilte in ons hoofd, zodat we meer in staat zijn om te voelen en te luisteren. Luisteren naar onszelf en naar het paard, zodat we ons meer bewust kunnen worden van onze innerlijke stem en de waardevolle boodschappen van het paard. Gelukkig is het paard in staat om onze linker hersenhelft tot zwijgen te brengen, want als we aan het rijden zijn, stoppen we vaak met denken en komen we in contact met ons gevoel. 

Een andere mooie eigenschap van het paard is de beleving van tijd. Paarden leven alleen in het nu, hetgeen ons juist zoveel moeite kost. Het paard houdt zich niet bezig met de toekomst en kijkt ook niet terug naar de dag van gisteren. Hij heeft daarom ook geen teleurstellingen over wat er gebeurt is. 
Paarden kunnen niet liegen of ons misleiden. Ik hoor mensen wel eens zeggen dat hun paard iets expres doet om hen te pesten. Met die intentie zal het paard nooit handelen. Maar het paard is niet dom. Het kan heel goed zijn, dat hem iets is aangeleerd, zonder dat we ons daar bewust van zijn geweest en hem zelfs voor hebben beloond. 

Doordat het paard zo in het nu leeft, reageert hij op ons zoals we op dat moment ook zelf zijn. Hij kan als geen ander reageren op wat er zich in ons hart afspeelt, hij heeft geen boodschap aan wat we onszelf in ons hoofd wijs maken. Wat er in ons hoofd omgaat is meestal toekomst gericht en het speelt zich af met woorden waar het paard niks mee kan. De woorden die door ons hoofd heen dwalen zijn negen van de tien keer gerelateerd aan onze eigen werkelijkheid en die is meestal anders dan de werkelijkheid van het paard. Daarom is het vaak zo confronterend om te communiceren met paarden. Je wordt gewezen op de zuiverheid waarmee je door jouw bril kijkt. Is wat je ziet en denkt werkelijk van jou of zijn het jouw aangeleerde of overgenomen overtuigingen die jouw bril hebben gekleurd? 

Verbinding door authenticiteit

We zijn energetisch verbonden met het paard, daar kunnen we niet om heen. Deze verbinding kunnen we onderverdelen in verschillende lagen van bewustzijn, communicatie en wederzijds begrip. Een andere uitdrukking voor verbinding is connectie. Simpel gezegd is het maken van een connectie jezelf openstellen voor informatie die de ander je geeft en daar gewenst antwoord op geven. Net zoals je smartphone informatie kan delen met je computer. Connectie maken gaat verder dan alleen aanwezig zijn. Het gaat om de energetische verbinding waarbij we toegang krijgen tot informatie die nieuw is voor ons. Ze geven ons inzichten die niet alleen bijdrage aan een gezond welzijn voor ons en ons paard, maar ze dragen bij aan het grotere geheel. Authenticiteit is een voorwaarde om een connectie op energetisch niveau aan te gaan. Authenticiteit wil zeggen dat je in contact bent met jezelf. Wat er binnenin je leeft, is zichtbaar voor het paard. Wanneer je congruent bent met wat je denkt, zegt, doet en wie je in essentie bent, leef je in authenticiteit. Wanneer je authentiek bent en dat uitstraalt, ben je in staat om puur en oprecht te communiceren met een paard. Ik ben ervan overtuigd dat een paard exact weet wanneer iemand handelt vanuit eigen belang of vanuit zuiverheid. Als je handelt vanuit authenticiteit, dan weet niet alleen jij wie je bent, wat je kunt, wat je wilt en hoe je dit kunt bereiken, maar weet je paard dat ook. Door jezelf te laten zien wie je werkelijk bent, weet het paard wat je wilt. Door in authenticiteit te leven wordt je krachtiger en duidelijker. Je gaat helder uitstralen wie je bent. Communiceren met een paard gaat bijna vanzelf, omdat je minder stress hebt en je thuis voelt bij jezelf. 
Wat we werkelijk voelen en waar we overtuigd van zijn vindt altijd de weg naar buiten via onze lichaamstaal. Communiceren vanuit openheid is belangrijk, zodat je in staat bent om je eigen emoties te voelen en te plaatsen. Als je niet in staat bent om je eigen emoties te plaatsen, hoe ben je dan in staat om je werkelijk te verbinden het het paard? 

Het is zinvol om je authenticiteit  te testen en verder te ontwikkelen. Om dat te doen kan je jezelf regelmatig de volgende vragen stellen en ze naar alle eerlijkheid te beantwoorden:

  • Welke feedback geeft het paard mij? Laat het paard eens iets langer aan het ‘woord’, zonder dat jij bepaald wat er gebeuren moet. 
  • Observeer jezelf en benoem wat je voelt en ervaart als je met je paard aan het werk bent.
  • Wat zijn nu werkelijk je belangrijkste drijfveren? Leef je daarnaar?
  • Voor wat en voor wie doe je dit?
  • Wat is je ultieme droom? 

Ik kan over dit onderwerp nog uren doorschrijven, dat heb ik ook gedaan in het boek ‘Vrij met je paard’. In dit boek neem ik je verder mee op reis door deze twee prachtige werelden, die van jou zelf en het paard. Een reis door twee zielen op weg naar innerlijke eenheid en synchroniciteit. Ik wil je laten ervaren hoe het is om geheel vrij te zijn in het maken van je eigen keuzes en hoe het paard je daarbij kan helpen, zodat jullie samen het beste uit elkaar kunnen gaan halen. 

Sandra Keus